काही कथा माणसांच्या आयुष्याने घडतात. किरण सामंत यांची कथा अशीच आहे

प्रविण किणे

लेखक, दिग्दर्शक, अधिनायक

---

कोकणच्या लाल मातीचा सुगंध, समुद्राच्या लाटांची ताकद आणि साध्या माणसांच्या मनातील स्वाभिमान — या सगळ्या गोष्टी कोकणातील नेतृत्व घडवतात. या मातीने अनेक नेते घडवले ज्यांनी आपल्या भागासाठी, आपल्या लोकांसाठी आयुष्य झोकून दिले. त्या नेत्यांपैकी एक नाव म्हणजे ..

भैया..किरण 

किरण सामंत यांचा प्रवास केवळ राजकारणाचा इतिहास नाही; तो संघर्षाचा, जिद्दीचा आणि माणुसकीचा प्रवास आहे. कोकणातील एका साध्या घरातून सुरुवात करून लोकांच्या विश्वासाने आमदारपदापर्यंत पोहोचलेला हा प्रवास अनेकांना प्रेरणा देणारा आहे.

कोकणातील प्रत्येक गावात एक कथा असते. काही कथा समुद्र सांगतो, काही कथा डोंगर सांगतात आणि काही कथा माणसांच्या आयुष्याने घडतात. किरण सामंत यांची कथा अशीच आहे — मातीशी जोडलेली, लोकांशी जोडलेली आणि कामावर विश्वास ठेवणारी.

लहानपणी कोकणातील वातावरणात वाढताना त्यांनी मेहनतीचे मूल्य पाहिले. येथे प्रत्येक माणूस कष्ट करतो. शेती, मासेमारी, छोटा व्यवसाय — कोणतेही काम असो, पण त्यामध्ये प्रामाणिकपणा असतो.

किरण सामंत यांच्यावरही या संस्कारांचा प्रभाव पडला. बालपणात ते साध्या शाळेत शिकले. शाळेनंतर मित्रांसोबत खेळणे, नदीकाठी बसणे, गावातील वडीलधाऱ्यांच्या गोष्टी ऐकणे — या सगळ्या गोष्टी त्यांच्या आयुष्याचा भाग होत्या.

त्या काळातील एक आठवण गावातील लोक सांगतात. शाळेत एका मित्राकडे पुस्तक नव्हते. किरण सामंत यांनी आपले पुस्तक त्याला दिले आणि स्वतः शिक्षकांकडून वही घेऊन अभ्यास केला.

त्या छोट्या कृतीतून त्यांच्या स्वभावातील एक गोष्ट दिसली — दुसऱ्याच्या अडचणीत उभे राहणे.

कोकणातील लोक म्हणतात:

“माणूस मोठा पदाने होत नाही, तो मोठा मनाने होतो.”

ही ओळ किरण सामंत यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला अगदी योग्य वाटते.

किरण सामंत यांच्या आयुष्यात कुटुंबाचा मोठा प्रभाव आहे. त्यांचे भाऊ Uday Samant हे महाराष्ट्रातील प्रभावी मंत्री म्हणून ओळखले जातात. घरात राजकीय वातावरण होते, पण त्याचबरोबर समाजासाठी काहीतरी करण्याची प्रेरणा होती.

तरीही किरण सामंत यांचा मार्ग वेगळा होता. ते शांतपणे काम करणारे. प्रसिद्धीपासून दूर राहून लोकांमध्ये राहणारे.

एकदा गावातील एका वृद्ध व्यक्तीने त्यांना सांगितले होते:

“लोकांच्या डोळ्यात विश्वास कमावला तर राजकारण आपोआप येते.”

ही ओळ त्यांनी आयुष्यभर लक्षात ठेवली.

राजकारणात प्रवेश करण्यापूर्वी त्यांनी समाजकारणातून लोकांशी नातं तयार केलं. गावोगाव जाऊन लोकांच्या समस्या ऐकणे, एखाद्या कुटुंबाला मदत करणे, शाळा किंवा रस्त्यांसाठी पुढाकार घेणे — या गोष्टी त्यांनी सातत्याने केल्या.

एक छोटी आठवण लोक आजही सांगतात.

एका गावात पावसामुळे रस्ता खूप खराब झाला होता. लोकांना शाळेत आणि बाजारात जाण्यासाठी अडचण होत होती. त्या वेळी किरण सामंत तेथे गेले. त्यांनी परिस्थिती पाहिली आणि प्रशासनाशी बोलून काही दिवसांत रस्त्याचे काम सुरू केले.

त्या गावातील एका वृद्ध शेतकऱ्याने त्यांना सांगितले:

“साहेब, रस्ता म्हणजे फक्त माती नाही, तो आमच्या आयुष्याचा मार्ग आहे.”

ही ओळ ऐकून ते काही क्षण शांत झाले. कारण त्यांना समजले की विकास म्हणजे फक्त प्रकल्प नाहीत; विकास म्हणजे लोकांच्या आयुष्यातील बदल.

हळूहळू लोकांमध्ये त्यांच्याबद्दल विश्वास वाढू लागला.

लोक म्हणू लागले:

“हा माणूस बोलण्यापेक्षा काम जास्त करतो.”

राजकारणात प्रवेश करताना त्यांनी मोठी आश्वासने दिली नाहीत. त्यांनी फक्त एकच गोष्ट सांगितली:

“मी तुमच्यातलाच आहे.”

ही साधी ओळ लोकांच्या मनात बसली.

निवडणुकीच्या काळात त्यांनी गावोगाव भेटी दिल्या. लोकांच्या घरी जाऊन चहा घेतला, त्यांच्या समस्या ऐकल्या.

एकदा एका छोट्या गावात सभा होती. सभा संपल्यानंतर एक लहान मुलगा त्यांच्या जवळ आला आणि म्हणाला:

“साहेब, आमच्या शाळेत मैदान नाही.”

किरण सामंत हसले आणि म्हणाले:

“तू चांगलं खेळ, मैदानही होईल.”

काही महिन्यांत त्या शाळेसाठी मैदान तयार झाले.

अशा छोट्या छोट्या गोष्टी लोकांच्या मनात मोठ्या आठवणी बनतात.

निवडणुकीत लोकांनी त्यांच्यावर विश्वास ठेवला आणि त्यांना आमदार म्हणून निवडून दिले.

हा विजय केवळ राजकीय नव्हता; तो लोकांच्या विश्वासाचा विजय होता.

आमदार झाल्यानंतर त्यांच्या समोर अनेक जबाबदाऱ्या आल्या.

रस्ते, पाणी, शिक्षण, आरोग्य — या सगळ्या क्षेत्रांमध्ये काम करण्याची गरज होती.

किरण सामंत यांनी या कामांकडे शांतपणे लक्ष दिले.

कोकणातील डोंगराळ भागात रस्ते सुधारणे, गावांमध्ये पाणीपुरवठा व्यवस्था सुधारणे आणि शाळांसाठी सुविधा उपलब्ध करून देणे — या गोष्टींवर त्यांनी भर दिला.

एका कार्यक्रमात त्यांनी म्हटले होते:

“विकास म्हणजे मोठे प्रकल्प नव्हे; विकास म्हणजे गावातील प्रत्येक घरात आशा निर्माण करणे.”

ही ओळ अनेक लोकांना आवडली.

त्यांच्या स्वभावातील साधेपणा लोकांना जवळचा वाटतो.

गावात एखादा कार्यक्रम असो, लग्न असो किंवा दुःखाचा प्रसंग — ते स्वतः उपस्थित राहण्याचा प्रयत्न करतात.

एकदा एका गावात पूर आला होता. काही कुटुंबांचे नुकसान झाले. त्या वेळी ते स्वतः त्या गावात गेले आणि मदतीची व्यवस्था केली.

त्या गावातील एका वृद्ध महिलेनं त्यांचा हात धरून म्हटलं:

“तुम्ही नेता नाही, आमच्या घरचे आहात.”

हा क्षण त्यांच्या आयुष्यातील भावनिक क्षण ठरला.

राजकारणात अनेकदा टीका आणि वाद असतात. पण त्या सगळ्या गोष्टींपेक्षा लोकांचा विश्वास मोठा असतो.

किरण सामंत यांची ओळख अशी आहे की ते शांतपणे काम करतात.

कोकणातील लोक म्हणतात:

“शांत नदी खोल असते.”

ही ओळ त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला योग्य ठरते.

त्यांच्या कार्यकर्त्यांशीही त्यांचे चांगले संबंध आहेत.

ते कार्यकर्त्यांना नेहमी सोबत घेतात. त्यांचे मत ऐकतात.

एक कार्यकर्ता म्हणाला होता:

“साहेब आम्हाला आदेश देत नाहीत, आम्हाला सोबत घेतात.”

ही गोष्ट नेतृत्वात खूप महत्त्वाची असते.

कोकणातील विकासासाठी त्यांची दृष्टी स्पष्ट आहे.

पर्यटन, शेती आणि स्थानिक उद्योग यामध्ये मोठ्या संधी आहेत असे ते मानतात.

त्यांना वाटते की कोकणातील तरुणांना त्यांच्या गावातच रोजगार मिळायला हवा.

कोकणातील समुद्र, डोंगर आणि निसर्ग हे मोठे संपत्ती आहेत. त्यांचा योग्य उपयोग झाला तर कोकणाचा विकास होऊ शकतो.

या विचाराने ते अनेक योजना पुढे नेत आहेत.

लोकांच्या मनात त्यांच्याबद्दल एक भावना आहे —

“हा माणूस शांत आहे, पण काम करत राहतो.”

किरण सामंत यांचा प्रवास हा केवळ राजकारणाचा नाही; तो लोकांच्या विश्वासाचा प्रवास आहे.

कोकणातील एका साध्या घरातून सुरू झालेला प्रवास आज हजारो लोकांच्या आशांशी जोडला गेला आहे.

समुद्राच्या लाटा किनाऱ्याला आकार देतात. तसंच लोकांचा विश्वास नेत्याला घडवतो.

आज कोकणातील अनेक गावांमध्ये किरण सामंत यांचं नाव घेतलं की लोकांच्या चेहऱ्यावर विश्वास दिसतो.

पदं येतात-जातात, पण लोकांच्या मनात मिळालेली जागा कायम राहते.

कदाचित म्हणूनच कोकणातील एक वृद्ध शेतकरी एकदा म्हणाला होता:

“नेता तोच खरा, जो लोकांच्या मनात राहतो.”

आणि त्या शब्दांमध्येच किरण सामंत यांच्या प्रवासाचा खरा अर्थ दडलेला आहे.

---

प्रविण किणे

लेखक, दिग्दर्शक, अधिनायक